Je job uitoefenen kan onder de vorm van drie statuten:
- statuut van werknemer
- statuut van zelfstandige
- statuut van overheidspersoneel
Aan elk statuut hangt een wettelijk kader vast wat betreft loon, kinderbijslag, pensioengerechtigd zijn, ouderschapsverlof,…
De sites van de vakbonden (ACV, ABVV, ACLVB) geven voor elk van deze items beknopte informatie weer.
Info: De werkstatuten
1) Statuut van werknemer
Elke persoon die in België een beroepsbezigheid uitoefent en hiervoor door een arbeidsovereenkomst of leerovereenkomst verbonden is aan een werkgever (zowel in de privé als in de openbare sector) valt onder het statuut van werknemer en is onderworpen aan de sociale zekerheid voor loontrekkenden.
Voorwaarden:
- het bestaan van een overeenkomst
- het verrichten van arbeid
- het verdienen van een loon
- het bestaan van een ondergeschikt verband
Gelijkgesteld: personen die niet verbonden zijn door een arbeidsovereenkomst, maar toch werkprestaties tegen loon verrichten:
- uitzendkrachten (interim)
- jobstudenten
- personen in beroepsopleiding
- leerlingen met leercontract
- schouwspelartiesten
- thuisarbeiders
- mandatarissen van niet-commerciële organisaties
- vervoerders van personen of goederen
- sommige personen in de openbare sector
- sommige onderzoekers en houders van een beurs
Beperkt onderworpen:
- overheidspersoneel
- geneesheren in opleiding tot specialist
Uitgesloten:
- geneesheren
- occasionele arbeid
- betrekkingen van minder dan 25 dagen per jaar in socio-culturele centra
- jobstudenten tijdens zomervakantie
- seizoensarbeid
- vrijwillige brandweerlieden
- uitwonende dienstboden
2) Statuut van overheidspersoneel
- personeelsleden contractueel in dienst van de overheid (zie statuut werknemer)
- benoemde ambtenaren: eigen specifieke regels binnen hun overheidsdienst of departement
-
3) Statuut van zelfstandige
Elke persoon in België die een beroepsbezigheid uitoefent, waardoor hij niet aan de sociale zekerheid van werknemer, noch aan het statuut van overheidspersoneel is onderworpen, wordt beschouwd als een zelfstandige, is bijdrageplichtig en dient zich in te schrijven bij een sociaal verzekeringsfonds.
- zelfstandigen: - uitoefenen van een activiteit
- frequente bezigheid
- winstoogmerk
- helpers: in principe ook volledig onderworpen aan het sociaal statuut van zelfstandige. Sommige hiervan zijn vrijgesteld: - echtgenoot-helper/helpster
- jonge helper/helpster (tot 20j of huwelijk)
- student-helper/helpster (tot geen recht meer op KB
- occasionele helper/helpster (minder dan 90 d/jaar)
- Mandatarissen van vennootschappen: zijn ook te beschouwen als zelfstandigen
- De bijdrageregeling in dit stelsel is afhankelijk van het feit of de zelfstandige zijn activiteit in hoofd- dan wel in bijberoep uitoefent.
Zelfstandig in bijberoep is men als andere activiteit:
- halftijdse tewerkstelling als werknemer;
- halftijdse tewerkstelling als ambtenaar;
- 6/10 van een voltijdse betrekking in het onderwijs is.
Als je onvrijwillig werkloos wordt, dien je je zo snel mogelijk in te schrijven bij de VDAB (Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling). Voor mensen die woonachtig zijn in Brussel is dit de Actiris (vroegere Brusselse Gewestelijke dienst voor Arbeidsbemiddeling). Deze dienst kan je begeleiden in je zoektocht naar werk.
Als onvrijwillig werkloze heb je recht op een werkloosheidsuitkering. Om hier aanspraak op te maken wend je je na je inschrijving bij de VDAB of BGDA best tot je vakbond of de hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen. Het is namelijk nodig dat je voldoende dagen gewerkt hebt: 312 dagen tijdens een referteperiode van 18 maanden. Daarnaast heb je ook nog het formulier C4 van je werkgever nodig.
Verder moet je op de 3de en 26ste dag van de maand een kaart laten afstempelen door de werkloosheidscontrole van je gemeente.
Het is de RVA die over de uitbetaling van de uitkeringen beslist. De vakbond of hulpkas betaalt deze uitkeringen uit.
Het bedrag van de uitkering is afhankelijk van je vroegere loon, de duur van je werkloosheid en je gezinssituatie.
Als vrijwillig werkloze (als je zelf ontslag neemt of om dringende redenen ontslagen wordt omdat je het vertrouwen van je werkgever geschonden hebt) heb je (tijdelijk) geen recht op een werkloosheidsuitkering.
Meer weten? Surf naar de sites van de vakbonden: het ABVV (socialistische vakbond) of het ACV (Christelijke vakbond) of het ACLVB (liberale vakbond).
Hulp bij het zoeken naar werk?De VDAB (Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling) of de actiris (Brusselse Gewestelijke Dienst voor Arbeidsbemiddeling) kan helpen in je zoektocht naar werk: van jobbegeleiding over jobtraining tot opleiding.
Het OOTB (Overleg Opleidings- en tewerkstellingsprojecten Brussel vzw) is een overleg- en samenwerkingsverband van Nederlandstalige Brusselse organisaties die zich richt naar werkzoekenden die niet lang naar school gingen of al heel lang werkloos zijn.
Het OOTB werkt daarom samen met diverse Brusselse organisaties uit de socio-professionele Brusselse sectoren. Voor een overzicht, klik hier. Zo is er bijvoorbeeld Tracé. Zowel werkzoekenden, werknemers als werkgevers –Nederlandstalig en anderstaligen- kunnen er terecht voor een Nederlandstalig opleidingsaanbod in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Naast het volgen van een opleiding, kunnen werklozen ook langsgaan bij een plaatselijk werkgelegenheidsagentschap (PWA) (= vorm van tewerkstellingsmaatregel). Voor meer informatie, breng een bezoekje aan de website van het ACV of ga eens kijken op de website van de RVA.
In principe mag iedereen in België een eigen zaak beginnen. Daartegenover staan wel een aantal startvoorwaarden. Welke deze zijn, wat de gereglementeerde beroepen zijn om uit te oefenen, welke administratieve formaliteiten in orde moeten gebracht worden, … vind je terug op de website van UNIZO.
|
u de term onthaasting ingeburgerd is in onze maatschappij, is de mogelijkheid om tijdskrediet te nemen niet meer weg te denken. Tijdskrediet bestaat onder verschillende vormen:
- volledige onderbreking (voor 1 jaar)
- vierdagen week (voor 5 jaar)
- deeltijds werken (voor 1 jaar)
- 50-plussers: vermindering loopbaan met ½ of 1/5 tot (brug)pensioenleeftijd
Daar er geen voltijdse betrekking meer wordt uitgeoefend, komt de RVA tussen om het loonverlies gedeeltelijk te compenseren.
Meer weten over de voorwaarden om tijdskrediet op te nemen? Breng eens een bezoekje aan de website tijdskrediet.be of ga eens kijken op de website van de RVA (‘loopbaanonderbreking’ aanklikken).
|
|
|
Beslis je buiten België te gaan werken? Dan zijn er allicht diverse zaken waarop je een antwoord wil weten zoals: Welke bestemming? Wat zijn de fiscale gevolgen van deze beslissing? Wat met mijn sociale zekerheid? Wat zijn de verblijfsmogelijkheden? Hoe kan ik mijn gezin gemakkelijk integreren in het buitenland enz… Neem een kijkje op de vdab-website
Info: Waar werken in Europa (en verder)?
Grétrystraat 26
1000 Brussel
02/209 07 20
www.jint.be
® brochure vragen: ‘Aanpakken en wegwezen’ (zie ook verder in deze map)
- EURES (European Employment Services)
Stationstraat 145
3620 Lanaken
089/71 82 41
http://europa.eu.int/eures/index.jsp
® Eures is een infodienst waar je bij ‘Euroconsulenten’ terecht kan met vragen over alles wat met tewerkstelling te maken heeft in Europa. Ook vacatures kunnen gemeld en opgevraagd worden via de centrale Eures-databank. In gans Europa zijn er Euroconsulenten actief, waarvan vier kantoren bij de VDAB in België (Antwerpen, Lanaken, Kortrijk, Gent).
- Travel Active Programmes: Work & Travel
Antwoordnummer 1500
5800 UB Venzay
Nederland
http://us.courcilexchanges.org/opportunities/18plus.html
® horeca, druivenpluk,... in Australië, Frankrijk, Duitsland, Ierland, New-Zeeland, Canada.
- World Education Program (WEP)
Brugmannlaan 11
1060 Brussel
02/534 53 36
info@wep-edu.be
® Jobs, stages en vrijwilligerswerk (15-30 jaar)
- Youth for Understanding Vlaanderen
Regastraat 47
3000 Leuven
016/29 06 14
www.yfu.be
® studeren, werken, taal bijschaven, au pair,… in het buitenland
Wie af en toe in de culturele sector wil werken, heeft de mogelijkheid om in het statuut van kunstenaar te stappen. Hiervoor zijn drie alternatieven voorhanden die je kan nalezen in onderstaand document. Lees ook meer op volgende sites: de website van het NICC, de website van Payroll Services, de website van het ACV, of op de website van de overheid.
Kunstenaarsstatuut en mogelijkheden voor mensen met losse contracten in de culturele sector
Mensen die werkloos zijn, maar af en toe willen werken in de culturele sector via projecten hebben de volgende mogelijkheden:
- Op zelfstandige basis: maar dan moeten ze een zelfstandig statuut hebben in bijberoep en moet men rekening houden met de regelgeving van de RVA. Men mag dan ook niet zoveel verdienen per maand. Klik hiervoor op www.rva.be
- Degene die geen zelfstandig statuut willen, kunnen ook uitbetaald worden via honoraria. Hier moet men enorm oppassen, want als ze hiermee teveel verdienen dan kan de fiscus hen beschouwen als zelfstandige die geen bijdrage heeft betaald voor de sociale zekerheid. Men loopt het risico om een jaar nadien achterstallige bijdragen te moeten betalen, waardoor je niets meer overhoudt van hetgeen je verdiend hebt. Het probleem hierbij is dat er geen duidelijkheid bestaat over hoeveel men nu mag verdienen via honoraria.
- Voor deze mensen bestaat er de mogelijkheid om je lid te maken van een soort ‘interimkantoor’ gespecialiseerd in de sector van de kunstenaars, artiesten en noem maar op. Voor alle duidelijkheid: het woord ‘kunstenaar’ is heel breed opgevat. Hoe gaat dat in zijn werk? Je betaalt lidgeld per jaar (ongeveer 25 €). Hiervoor regelen zij alles wat betreft sociale zekerheid en bedrijfsvoorheffing en belastingen. Daarnaast kan je beroep doen op hun diensten als je vragen hebt over contracten en noem maar op. Zij volgen ook de actualiteit wat betreft het kunstenaarsstatuut en leggen je uit wanneer en hoe je die aanvraag bij de RVA kan indienen. Wanneer je een aanbod krijgt om een job te doen van beperkte duur, dan bepaal je zelf hoeveel je netto wil verdienen. Je berekent dan (via het systeem dat je uitgelegd krijgt) hoeveel dat bruto is voor je werkgever. De werkgever stuurt de factuur met het brutoloon op naar dat interimkantoor en het kantoor haalt alles eraf wat wettelijk nodig is en stort het nettoloon op jouw rekening. dus een hogere werkloosheidsuitkering in de toekomst kan bekomen. Hierdoor blijf je in orde met sociale zekerheid en belastingen + je werkt in het wit. Het voordeel hierbij is dat je misschien op termijn in aanmerking kan komen voor het kunstenaarsstatuut en dus een hogere werkloosheidsuitkering in de toekomst kan bekomen. Het systeem is eigenlijk hetzelfde als l de andere interimkantoren: je bent tijdelijk in dienst en zij regelen alles. Er bestaan momenteel drie van die interimkantoren in België:
- www.nice.be (Antwerpen)
- www.payroll.be (Zaventem)
- Smart (Coenraetsstraat 56 – 1060 Brussel, (02)423 11 80, e-mail: smart@ubik.be
Als mensen geïnteresseerd zijn in deze formule, maken ze best een afspraak met één van deze diensten waar ze al hun vragen kunnen stellen en dan zelf beslissen of ze ermee doorgaan of niet. Uit enkele bronnen vernamen we, dat Payroll Services wel de meest professionele dienst zou zijn (misschien is deze ook iets duurder, dat weten we niet). Smart is ook wel goed, maar alles gebeurt daar nog met fax.
Als mensen iets meer willen te weten komen over het huidige wetsvoorstel van het kunstenaarsstatuut, kunnen ze surfen naar de website van minister Vandenbroucke: www.vandenbroucke.com.
Ook op de website van de RVA kan je hierover een summiere uitleg vinden: www.rva.be (ga naar help, dan zoeken, ‘kunstenaar’ invoegen).