Op Onthaal hebben wij ons verdiept in het thema opvoedingsondersteuning
Wil je hier meer over weten?
Mijn stiefdochter zegt dat ik te streng ben en dat ik niets te zeggen heb.’
‘Mijn dochtertje van 7 is altijd in de weer, rent rond en zit nooit stil. Ik roep vele keren per dag, 'zit stil, blijf af, niet doen!'.
‘Onze zestienjarige spijbelt. Ik hoop maar dat hij van de drugs afblijft.’
‘ Een leerling in mijn klas klaagt vaak van buikpijn en zit er lusteloos bij.’
‘Mike, 13 jaar, een gast bij ons in de jeugdbeweging kan het niet laten anderen te pesten. Hoe pak ik dit aan?’
Elke ouder of opvoeder zit wel al eens met vragen rond de opvoeding van zijn/haar kind(eren), kleinkinderen, stiefkinderen, leerlingen, kinderen in de instelling of jeugdbeweging enz.
Wat je aanvangen moet met een kleuter die elke nacht in paniek en wenend wakker schiet en het ganse huis en dat van de buren in rep en roer zet. Je kind dat geen goede schoolresultaten haalt of gepest wordt op school. Een kind dat zich afzijdig houdt in de klasgroep. Je dochter wil uitgaan tot in de vroege uurtjes. Je vraagt je af hoe om te gaan met zoonlief die meer zakgeld wil, je dochter die een ‘raar’ vriendje heeft en ga zo maar door.
Meestal kan je met die vragen terecht bij je partner, familie en/of vrienden of collega’s. Ook via de media krijg je een pak info en tips binnen, soms tegenstrijdig en dus ook verwarrend.
Opvoeding lijkt iets evidents, hoort zodanig bij het leven dat men er ook weinig op voorbereid wordt. In wezen is het opvoeden van kinderen iets erg complex, een samenspel van verschillende actoren met elk hun verhaal en elk hun noden en dat alles in een steeds veranderende maatschappij met talrijke uitdagingen en kansen maar ook risico’s. Daarenboven evolueert eenieder van het gezin voortdurend waardoor de opgroeiende kinderen ook een aanpak behoeven die met hen mee groeit. Zo behoeft een puber niet dezelfde regels als een 10jarige. Opvoeden is vaak een zoeken, telkens opnieuw afstemming zoeken op elkaar en de veranderingen.
Het gebeurt al eens dat dingen de verkeerde weg op lijken te gaan, ouders vrezen daar in ieder geval voor. Je hebt ook niet altijd alles onder controle : je kind heeft nog een leven buiten het gezin en dat heeft eveneens een invloed op hem/haar. Verder wil iedereen een goede moeder of vader zijn maar soms is de afstemming met zoon- of dochterlief zoek. Buitenstaanders weten het vaak maar al te goed “als het mijn dochter was …”, niet direct wat je nodig hebt.
Waarvoor kan je bij ons terecht?
Wij geloven dat het belangrijk is om met ouders/opvoeders het gesprek aan te gaan, te kijken wat er aan de hand is, of wat gebeurt ‘normaal’ is. Samen met ouders vragen we ons af hoe lang het ‘probleem’ zich al stelt, of het zich altijd en overal stelt, hoe vaak, wat jullie al geprobeerd hebben om er uit te geraken en zoverder. Vragen die u zichzelf waarschijnlijk ook al meermaals stelde. Iemand die niet met zijn neus op het probleem zit kan echter daardoor ook ‘meer’ zien en helpen om op een andere wijze met de situatie om te gaan of om er op een andere wijze naar te kijken.
Dat is in ieder geval wat wij willen aanreiken : een onbevooroordeelde en neutrale blik, samen met jullie doorheen één of een aantal gesprekken kijken naar wat er aan de hand is, jullie zo nodig ook info geven over wat al dan niet normaal is voor een bepaalde leeftijdsfase. Samen met jullie zoeken om binnen het gezin zo harmonieus mogelijk samen te kunnen leven.
Zo kan je aan het twijfelen gegaan zijn na opmerkingen op school dat jouw zoontje te druk is in de klas, de term ‘hyperkinesie’, ‘ADHD’ en dergelijke kan misschien al gevallen zijn. Het is goed om het samen met anderen te bekijken of je niet gewoon een erg actief kind hebt dat houdt van experimenteren en bewegen en moet je op zoek gaan naar manieren om zijn energie kwijt te geraken en zich daarna toch een tijdlang te kunnen concentreren en stil te zitten in de klas.
Of vraag je je misschien af of je puber niet al te fel keet schopt, je herkent je dochter amper, van een ‘braaf’ meisje verandert ze in amper een paar maanden in een compleet ander iemand, ze draagt andere kleren, haar haren die ze altijd lang droeg zijn nu afgeknipt, terwijl je vroeger alles wist vertelt ze je nu niets meer, je hebt er het raden naar waar ze zit en wat ze allemaal uitspookt…
Praten helpt, even stoom aflaten en herkenning vinden. Helderheid krijgen rond wat aan de gang is en hoe je er best mee om gaat, misschien leer je het te relativeren en te zien vanuit een ander oogpunt of vind je de moed om er verder iets mee te doen, iets anders mee te doen waardoor dingen veranderen en ieder zich beter voelt.
Tieners en experimenteren?
Mijn zoon Dirk, hij ziet het gevaar niet, hij neemt overdreven risico’s. In het verkeer scheurt hij met zijn bromfiets zonder omkijken de baan op. De vrienden met wie hij meerijdt zijn in mijn ogen onbetrouwbare chauffeurs.
Ons Charlotte kwam met nieuwe vrienden naar huis en luisterde naar andere muziek. Plotseling moest ze er ook helemaal anders uitzien. Haar oude broeken en truien gaf ze aan haar zus. Gelukkig waren haar resultaten op school heel goed. Er waren toch geen problemen volgens haar. Tot de school meldde dat Charlotte drugs gebruikt.
Mijn dochter wil een piercing in haar tong. Ze weet maar al te goed dat we dit nooit zouden aanvaarden. Zij zegt dat het haar leven en haar lijf is en dat zij er zelf over beslist.
Wie herkent deze verhalen niet? Of stukken ervan? Meer zelfs, praktisch elke ouder kan hier waarschijnlijk nog sprekende voorbeelden aan toevoegen. Enerzijds voorbeelden die je ooit misschien wel knipogend vertelde tegen je collega’s in de zin van ‘die pubers, het zijn toch schatjes’, maar anderzijds zijn er misschien ook voorbeelden bij die je bezorgdheid wekken en waar je niet meteen weet wat ermee aan te vangen. Ja, die tieners, ze doen ons soms schrikken. Dat jong zijn en met je kapsel, kledij, muziek experimenteren kan je als ouder wel volgen. Maar wat als er aan dat experimenteren ook risicogedrag verbonden is?
Ouders krijgen vaak de goede raad om het evenwicht te bewaren tussen enerzijds hun kind de ruimte geven om zichzelf en de wereld te ontdekken en anderzijds het geven van grenzen en omkadering opdat ze niet totaal verloren zouden lopen. Allemaal goed en wel, maar hoe doe je dat nu precies? Je wil je kind alle kansen geven om zich te ontplooien en je weet dat experimenteren bij deze zoektocht hoort, maar wat dan met je eigen bezorgdheid? Wat als je dochterlief pas tegen de ochtend thuis komt terwijl de afspraak 01 uur was en je de hele nacht geen oog hebt toegedaan? Wat als je op de kamer van je zoon plots cannabis vindt en het je nu pas opvalt dat hij de laatste maand zo afwezig is? Wat als je bang bent wanneer je weet dat je dochter ’s nachts alleen met de fiets op straat rijdt? En wat met je gevoel van verantwoordelijk te zijn voor het feit dat je niet wil dat je kind in zijn eigen ongeluk loopt?
Er bestaan spijtig genoeg geen standaardoplossingen voor al deze vragen, ook al zouden we die graag willen hebben. Wat we wel kunnen doen is de belangrijke zaken eens op een rijtje zetten in de hoop dat dit helpend kan zijn. Doe de test!
1. Risico’s nemen is eigen aan het leven, je kan er niet omheen en ook volwassenen nemen risico’s. De vraag die je hierbij kan stellen is: welke risico’s zijn voor mij aanvaardbaar en welke totaal niet? Risico’s kan je plaatsen op een as met aan de ene kant veilige risico’s en aan de andere kant gevaarlijke risico’s. De meeste jongeren bewegen zich tussen deze twee uitersten.
Doe de oefening: welke risico’s in jouw ogen neemt jouw dochter /zoon en waar plaats je die op deze as?
2. Waarschijnlijk zal je bij het doen van de eerste oefening op iets botsen als ‘hoe gaat mijn zoon/dochter om met risico’s?’. En dat is goed gezien. Een ander belangrijke vraag die je jezelf als ouder kan stellen is: Hoeveel vertrouwen heb ik in mijn zoon/dochter? Van waar komt dat vertrouwen / wantrouwen? Heeft mijn kind voldoende vaardigheden om met risico’s goed om te gaan? Hoe weet ik dat? Aan wat twijfel ik en waarom?
3. Bij het beantwoorden van de bovenstaande vragen, kan het gebeuren dat je ontdekt dat je een aantal zaken van je kind gewoon weg niet weet of dat je eerder met een gevoel zit maar dit niet kan staven met concrete voorbeelden. Daarbij komt ook dat we tot nu toe enkel vragen stelden naar jouw beleving. Maar hoe kijkt je zoon of dochter er zelf naar? Wat houd je tegen om in gesprek te gaan met hen en eens openlijk te vragen naar hoe zij kijken naar risico’s nemen en hoe ze daarmee omgaan? Wat houd je tegen om tijdens dat gesprek ook iets te zeggen over je eigen bezorgdheid, niet met de bedoeling om hen braaf thuis te houden, maar wel om samen te zoeken naar concrete afspraken waardoor het voor jou draaglijker is? Los van het feit of elk gesprek succesvol is (soms willen tieners ook niet op alle momenten praten), toch kan het een blijk van interesse zijn als ouder en dat hebben jongeren wel graag.
4. Ter afsluiting kan je ook jezelf eens de vraag stellen hoe jij was als tiener. Welke risico’s nam jij? Welke liepen goed af en welke niet? Wat had jij op dat moment kunnen gebruiken?
In ieder geval blijft zowel voor ouders als voor jongeren het een steeds opnieuw zoeken en aftasten. Soms kan een gesprek hierover met een buitenstaander wel helpen. Hiervoor ben je steeds welkom op het centrum
Vragen aan medewerker
Hieronder lees je een vraag van een ouder met antwoord van één onze medewerkers als voorbeeld. Je kan ons vragen stellen rond allerlei opvoedingsthema's en -problemen die je als ouder of opvoeder tegenkomt bij het grootbrengen van baby's, peuters, kleuters, schoolkinderen, tieners, pubers, adolescenten en jong-volwassenen. Indien je een vraag hebt, aarzel dan niet ze te stellen. Klik hiernaast op 'Stel hier je vraag' om een vraag te stellen.
Een vraag als voorbeeld
Deze vraag is ons vroeger gesteld via e-mail toen deze website nog niet bestond. Het geeft je een idee van wat je mag verwachten. Jij mag natuurlijk vragen stellen over kinderen en jongeren van alle leeftijden.
Hoe vertel ik mijn dochter van 15 jaar dat haar vader en ik uit elkaar gaan?
Vorige week hebben mijn man en ik besloten om uit elkaar te gaan. Volgende week zal hij het huis verlaten. Ik weet alleen niet goed hoe ik dit aan onze dochter van 15 jaar moet vertellen, ze heeft het nu al niet gemakkelijk met zichzelf. Kun je mij geen titel van een goed boek over kinderen en echtscheiding geven?
Antwoord:
Echtscheiding is een pijnlijke ervaring. Je verliest je partner en botst op gevoelens van kwaadheid, verdriet, onmacht en teleurstelling. Als ouder bots je naast je eigen verwarring ook op het verdriet en de vraag om steun van je kind. Vele ouders in echtscheiding worstelen dan ook met de vraag hoe ze ondanks de scheiding goede ouders kunnen blijven. Want dit is geen eenvoudige opgave. Als ouder wil je uiteraard steeds het beste voor je kind.
Scheiden is ook voor de kinderen, van alle leeftijden, een ingrijpende emotionele gebeurtenis. Met pubers valt wel beter te praten over het hoe en waarom van de scheiding en de gevolgen ervan dan met jongere kinderen. Maar, de puberteit is vaak al niet zo'n gemakkelijke periode en dan is een scheiding een extra belasting voor de jongere. Het is ook zo dat de ene jongere, afhankelijk van leeftijd en temperament, beter met problemen om kan gaan dan de andere. De 'taak' van een jongere in de puberteit is om zich los te maken van zijn ouders en zijn eigen ik verder te ontwikkelen. Wanneer ouders in deze periode uit elkaar gaan, raakt dat het losmakingsproces van de puber.
Je vroeg hoe je de beslissing van jullie als koppel, om te scheiden aan je dochter kan vertellen. Ik wil je hierrond wel een aantal tips geven, maar kan je hierop geen pasklaar antwoord geven.
Jullie hebben besloten om te scheiden, je kan heel wat zorgen bij je dochter vermijden door haar tijdig in te lichten over de scheiding. Je dochter heeft dan een periode om zich voor te bereiden op de komende veranderingen. Leg haar samen met haar vader op een rustig moment uit waarom het gaat gebeuren. Probeer de scheiding uit te leggen op een begrijpelijke manier. Vertel haar wat er gaat gebeuren en wanneer. Bekijk ook op voorhand met haar vader hoe de contacten verder gaan verlopen: waar gaat jullie dochter wonen, hoe verlopen de bezoeken aan de andere ouder, …Vertel haar ook hoe jij en haar vader de verblijfsregeling zien: waar, wanneer, hoe lang,…
Geef haar de kans om heel wat vragen te stellen. Wat je haar verder nog kan meegeven is dat ouders kunnen scheiden van elkaar, maar dat ouders nooit kunnen scheiden van hun kinderen. De beslissing om te scheiden is een beslissing van u en jouw ex en deze beslissing is onherroepelijk en een beslissing waar zij niet mee in kan beslissen.
Het is een hele boterham, dit hoef je niet allemaal in één gesprek aan te kaarten, misschien is het goed om rond deze thema’s een aantal gesprekken te hebben. Plan deze gesprekken best voor het vertrek van je partner. Ook na zijn vertrek is het goed om je dochter de ruimte en de tijd te gunnen om de gebeurtenis te verwerken, probeer haar te steunen, neem haar gevoelens au-serieux en blijf haar uitnodigen om te spreken over de scheiding.
Zoals ik al eerder schreef sta je voor geen gemakkelijke opgave omdat je naast je eigen verwarring ook botst op het verdriet en de vraag om steun van je kind. Je dochter zal misschien meer steun en begrip nodig hebben en verlangen dan vroeger. Dit is enkel haalbaar als ook jij bij vrienden, familie,…of eventueel bij een hulpverlener terecht kan met jouw pijn, eventueel kwaadheid en verdriet. In deze moeilijke periode heb ook jij recht op aandacht en zorg.
Je vroeg verder ook nog goede boeken rond dit thema. Er bestaat een ganse literatuurlijst met kinder-en jeugdboeken, video en theater en informatieve boeken, lesbrochures, artikels en werkboeken over echtscheiding. (link met scheidingsbemiddeling en hun literatuurlijst)
Ik hoop hiermee voldoende een antwoord te geven op je vraag. Zoals ik aangaf zijn dit eerder algemene tips, wens je echter informatie en advies dat nauwer aansluit bij jouw situatie dan ben je hier altijd welkom voor een gesprek.
Praktisch
Iedereen kan bij ons gratis, anoniem en vrijwillig terecht met gelijk welke opvoedingsvraag. Je kan gewoon binnenspringen of een afspraak maken, of bellen, mailen, schrijven. Kijk op contactinfo.